ماڵپەری هەواڵی هاناخه بەر

بە پێی ڕاپۆرتی هاناخه به ر ،

داتاکانی چاودێریکردنی کەشتییە نەوتهەڵگرەکان کە لەلایەن کۆمپانیای بلومبێرگەوە کۆکراونەتەوە دەریدەخەن کە تێکڕای هەناردەکردنی نەوت لە بەندەرەکانی ڕووسیا لە ماوەی چوار هەفتەی تا ١٧ی کانوونی دووەمدا گەیشتووەتە نزیکەی ٣.٢٨ ملیۆن بەرمیل لە ڕۆژێکدا، ئەمەش نزیکەی ٨٠% زیادیکردووە لە چوار هەفتەی تا ١٠ی کانوونی دووەم، هەزار بەرمیل لە ڕۆژێکدا زیادیکردووە.

هەناردەی نەوتی ڕووسیا لە ماوەی چوار هەفتەی ڕابردوو تا 10ی کانونی یەکەم بازدانی بەخۆیەوە بینی، دوای ئەوەی زریانێک لە دەریای ڕەش بارکردنی باری نەوتی لە بەندەرەکانی ڕوسیا پەکخست. هەناردەی نەوتی ڕووسیا لە ڕۆژێکدا 80 هەزار بەرمیل زیاتر بووە لە چاو چوار هەفتەی تا 10ی کانوونی دووەم، سەرەڕای ڕاگرتنی بارکردنی بار لە بەندەری پریمۆرسک بۆ ماوەی چوار ڕۆژ لە هەفتەی کۆتایی هاتنی 17ی کانوونی دووەم.

لە کۆتایی هەفتەی ڕابردوودا، زریانەکە و چاکسازییە پلان بۆ داڕێژراوەکانی بەندەری پریمۆرسک، ڕووسیای ناچارکرد ڕۆژی هەینی ناردنی نزیکەی دوو لەسەر سێی باری نەوتی ئۆرال لە بەندەرەکانی بەڵتیک و دەریای ڕەشەوە ڕابگرێت.

هەروەها هەناردەی سووتەمەنی ڕووسیاش لە هەمان ماوەی ساڵدا زیادی کردووە. بەپێی ئامارەکانی کۆمپانیای ڤێرتێکسا، هەناردەکردنی نەوتی ڕووسیا لە ڕێگەی دەریاییەوە لە ماوەی چوار هەفتەی کۆتایی هاتنی 17ی کانوونی دووەمدا گەیشتووەتە نزیکەی دوو ملیۆن و 400 هەزار بەرمیل لە ڕۆژێکدا.

وەک نیشانەی هاودەنگی لەگەڵ سعودیە کە هاوبەشی سەرەکی مۆسکۆیە لە گروپی ئۆپێک+، ڕووسیا بەڵێنی داوە تا کۆتایی ساڵی ٢٠٢٣ هەناردەی نەوتی خۆی بە بڕی ٣٠٠ هەزار بەرمیل لە ڕۆژێکدا کەم بکاتەوە.

لە کۆبوونەوەی ئەم دواییەی وەزیرانی ئۆپێک+، ڕووسیا ڕایگەیاند کە لە چارەکی یەکەمی ساڵی ٢٠٢٤دا کەمکردنەوەی هەناردەکردنی بۆ ٥٠٠ هەزار بەرمیل لە ڕۆژێکدا زیاد دەکات و بڕی هەناردەکردنیش لە مانگەکانی ئایار و حوزەیرانی ٢٠٢٣ دەبێتە ئاستی بنەڕەتی ئەم کەمکردنەوە، کە لەخۆدەگرێت ڕۆژانە 300 هەزار بەرمیل نەوتی خاو و ڕۆژانە 200 هەزار بەرمیل بەرهەمی نەوت.

ڕووسیا هەمیشە شەفاف نەبووە سەبارەت بە پابەندبوونی بە ڕێککەوتنی ئۆپێک+ تەنانەت پێش ناردنی هێزەکانی بۆ ئۆکرانیا. لە دوای هێرشی سەربازی بۆ سەر ئۆکرانیا، ڕووسیا ئاماری بەرهەمهێنان و هەناردەکردنی نەوتی خۆی بە نهێنی هێشتۆتەوە و ڕایگەیاندووە کە زانیاری ورد لەبارەی کەرتی نەوتی وڵاتەکەیەوە نادات کە ڕۆژئاوا بۆ بەدواداچوون و ڕێگریکردن لە هەناردەکردنی نەوت یان داهاتی نەوتی وڵاتەکە بەکاری بهێنێت.

بەگوێرەی ڕاپۆرتی نرخی نەوت، بەپێی ئەو ڕاپۆرتانەی سەرەتای ئەم مانگە بڵاوکراونەتەوە، دوای ئەوەی ئۆپێک+ داوای شەفافیەتێکی زیاتری لە مۆسکۆ کرد لە چاودێریکردنی پابەندبوونی وڵاتەکەی بە ڕێککەوتنی سنووری دابینکردنی ئەو گروپە، ڕووسیا بە کۆمپانیاکانی چاودێریکردنی ڕۆیشتنی نەوت و دەزگاکانی ڕاپۆرتکردنی نرخەکانی ڕاگەیاندووە، بەڵێنیدا داتاکان پێشکەش بکات لەسەر بەرهەمهێنانی نەوت و یەدەگ و بەرهەمهێنانی سووتەمەنی.