بە پێی ڕاپۆرتی هاناخه به ر ، ئیدارەی بایدن بە هۆی دابین کردنی چەکی بەهێز بۆ ڕژێمی زایۆنیستی ڕووبەڕووی گوشاری زیاتر بووەتەوە و زۆری ژمارەی قوربانییەکان لە غەززە پرسیاری جددیتر لە بارەی ئەوەی کە ئایا ئەمریکا وەک لایەنگری سەرەکی سەربازی ئەم ڕژێمە دەبێ بیکات یان نا زیاتر بۆ پاراستنی هاوڵاتیانی مەدەنی.
ڕۆژنامەی واشنتۆن پۆستی ئەمریکی لە ڕاپۆرتێکدا لەسەر ئەم بابەتە نووسیویەتی: گروپەکانی مافی مرۆڤ و گروپێکی پارتی دیموکراتی ئەمریکی، کە سەرۆکی ئەم وڵاتەش سەر بەو وڵاتەیە، لێکۆڵینەوەکان و لێکۆڵینەوە وردەکان چڕتر دەکەنەوە سەبارەت بە ڕۆیشتنی چەک بۆ ئیسرائیل، کە بریتین لە... لە کاتی ئۆپەراسیۆنەکانی "گەردەلولی ئەقسا" لەلایەن بزووتنەوەی بەرخۆدانی فەلەستین لە ٧ی تشرینی یەکەمدا، هەزاران بۆمب هەبووە. بەرپرسانی خۆجێی دەڵێن، لە شەڕی دژی بزووتنەوەی حەماس، لانیکەم ١٧ هەزار و ٧٠٠ کەس کە زۆربەیان خەڵکی مەدەنی بوون، کوژراون.
لە کاتێکدا بایدن هەوڵی تەرخانکردنی ملیارەها دۆلاری زیاتر لە هاوکارییە سەربازییەکان بۆ ئۆپەراسیۆنەکانی ئیسرائیل لە غەززە، پرسی ڕێساکانی ئیدارەی ئیسرائیل خۆی دێتە پێشەوە و جەخت لەوە دەکاتەوە کە ئەگەر ئیدارەکە دیاری بکات کە پێشێلکردنی یاسا نێودەوڵەتییەکان ئەگەری زیاترە لە نەبوونی، پێویستە گواستنەوەی چەکەکان نەک ڕووبدات.
کاربەدەستانی حکوومەتی کە یەکەمین کۆنفڕانسیان سەبارەت بە ڕێبازی خۆیان بۆ جێبەجێکردنی ڕێنماییەکان پێشکەش کرد، ڕایانگەیاند، بۆ دڵنیابوون لەوەی کە لە ئەرکەکانی واشنتۆن بەپێی یاسای نێودەوڵەتی مافی مرۆڤ تێدەگەن، وتووێژی وردیان لەگەڵ هاوبەشە زایۆنیستییەکانیان ئەنجامداوە. بەڵام دان بەوەدا دەنێن کە ئەمریکا لە توانایدا نییە دەستبەجێ پابەندبوونی ڕژێمی زایۆنیستی بە یاساکانی شەڕ هەڵسەنگێنێت.
بۆمبی خەندەقی ئەمریکی "GBU-57"
بەرپرسێکی باڵای ئەمریکا کە نەیویست ناوی ئاشکرا بکرێت ڕایگەیاندووە، حکومەت ناتوانێت هەڵسەنگاندنێکی هاوکات بکات بەشێکی لەبەرئەوەی بەرپرسانی ئەمریکا دەستیان بە هەردوو ئەو زانیاریانە ناگات کە هێزەکانی ئیسرائیل بۆ پلاندانان بۆ ئۆپەراسیۆنەکانیان بەکاریدەهێنن و هەم ئەو زانیاریانەی کە بەکاریدەهێنن بۆ بەئامانجگرتنی فەرماندەکانیان. پابەندبوون بەم دەسەڵاتە ڕێسا نییە.
لە درێژەی قسەکانیدا وتی: ئەوەی لێرەوە و بە شێوەیەکی دەستبەجێ و پراکتیکی و سەرسەختانە دەتوانین بیکەین، قسەکردنە لەسەر چوارچێوە و بنەما یاساییەکان و نوانسە تایبەتەکانی.
ئەم ڕاپۆرتە میدیاییە ئەمریکییە درێژەی هەیە: لە هەندێک حاڵەتدا بەرپرسانی حکومەت پرسیاریان لە بەرپرسانی ئیسرائیل کردووە، وەک ئەوەی کە لە مانگی ئۆکتۆبەردا هێرشێک ڕوویدا و زیاتر لە ١٠٠ کەس لە کەمپی پەنابەراندا کوژران. لەم جۆرە حاڵەتانەدا، بەرپرسانی ئیسرائیل زانیارییان سەبارەت بە ئامانجگرتن و شیکاری یاسایی پەیوەندیدار بەوەوە هاوبەش کردووە، ئەمەش جەختکردنەوەکانی بەرپرسانی ئەمریکا پشتڕاستکردووەتەوە کە تەلئەبیب ئاگاداری پابەندبوونە یاساییەکانی ئەمریکایە.
ئەو بەرپرسە باڵایەی ئەمریکا کە پێشتر باسمان کرد، وتی: هەندێک جار دانوستانێکی توندمان هەیە.
هێرشە ئاسمانییەکانی ئیسرائیل بۆ سەر غەززە
هەندێک لە شارەزایانی یاسایی دەڵێن، پێویستە ئەم دانوستانانە لەگەڵ چاودێریکردنی چالاکتر بۆ بەکارهێنانی ئەم چەکانە بێت پێش ئەوەی زیاتر چەکی ئەمریکی دابین بکرێت.
چەکی ئەمریکی لەم شەڕەدا ڕۆڵێکی جەوهەریی هەبووە. بە پێی ئەو ئامارەی کە بە کۆنگرە دراوە کە پێشتر نهێنی بوو، لە مانگ و نیوی یەکەمی ئەم شەڕەدا، ڕژێمی زایۆنی زیاتر لە ٢٢ هەزار بۆمبی ڕێنمایی کراو و بێ ڕێنوێنی بۆ سەر غەززە فڕێدا کە لە لایەن واشنتۆنەوە دابین کرابوو. لەم ماوەیەدا ئەمریکا لانیکەم ١٢ هەزار بۆمبی دابین کردووە کە لە نێویاندا بۆمبی تەقینەوەی بەرد کێشی دوو هەزار لیرە و زیاتر لە ٥٠ هەزار تۆپی ١٥٥ ملم بۆ ڕژێمی زایۆنیستی دابین کردووە.
بەگوێرەی ڕۆژنامەی واشنتن پۆست، "غەززە ڕووبەڕووی قەیرانێکی مرۆیی بووەتەوە، کە ملیۆنان کەس پەنا دەبەن لە هێرشە ئاسمانییەکانی ئیسرائیل و هێرشە زەمینیەکەی کە ناوچەیەکی بەرفراوانی پارێزگا گەمارۆدراوەکەی وێران کردووە". نەتەوە یەکگرتووەکان هۆشداری داوە کە تا دابینکردنی یارمەتییە سەرەکییەکان بە شێوەیەکی سەرنجڕاکێش زیاد نەکرێت، کارەساتێک ڕوودەدات.
بە پێی ڕاپۆرتی ڕۆژنامە ئەمریکییەکە، ئەم دۆخە دووڕیانێکی سەرلێشێواوتر بۆ بایدن دەخاتە ڕوو کە پابەند بووە بە پشتیوانی تەواو لە ئاسایشی ڕژێمی زایۆنیستی و بەڵێنی داوە مافی مرۆڤ بخاتە ناوەندی سیاسەتی دەرەوەی ئەمریکا.
کۆمێنتێک پۆست بکە