اختصاصی هاناخبر؛

توسعه یا فروپاشی فرهنگی با تاکید بر نقش شبکه های اجتماعی مجازی/ محمدحسینی

شناسهٔ خبر: 36F8430A -
در دوره جدید اینترنت و شبکه های اجتماعی مجازی، نظام ارتباطات اجتماعی و متعاقب آن جامعه را با تغییر و تحولات بسیاری روبه رو ساخته است.

 هاناخبر -محمد حسینی ؛ جامعه شناس و پژوهشگر اجتماعی؛ در دوره جدید اینترنت و شبکه های اجتماعی مجازی، نظام ارتباطات اجتماعی و متعاقب آن جامعه را با تغییر و تحولات بسیاری روبه رو ساخته است. جامعه شبکه­ای تحولات جدیدی در حوزه فرهنگی و اجتماعی ایجاد کرده است. نظریات متفاوتی درباره شبکه های اجتماعی وجود دارد و کارکردهای مثبت و منفی برای آن برشمرده اند. بویژه در توسعه فرهنگی و مدنی کارکردهای مانند کارکرد ارتباطی، خبری، تبلیغی، آموزشی، بسیج‌سازی، کمپین‌سازی، جایگزینی رسانه رسمی، تقویت قدرت اجتماعی نهادها، شفاف‌سازی، جریان‌سازی، شبکه‌سازی و سنجش افکار عمومی  برای شبکه های اجتماعی مجازی ذکر می کنند. آثار منفی و  کژکارکردهایی شامل اخبار نادرست و شایعه، سرریزی اطلاعات، انبوه خلق مجازی، حباب گفتگو، سلیبریتی‏سازی، وجود همبستگی کاذب، درگیری در فضای مجازی و دور شدن از فعالیت مدنی واقعی، تخریب حریم خصوصی فعالان مدنی، غلبه مشارکت مجازی و ابزار ارائه و خودنمایی تعیین کردند. در جوامع در حال گذار (نیمه سنتی) مانند ایران نگاه بدبینانه ای از سوی نهادهای امنیتی به مقوله شبکه های اجتماعی مجازی وجود دارد و از آن تحت عنوان قدرت نرم و راهی برای اقناع مخاطبین برای تغییرات فرهنگی یاد می شود. فیلترینگ و محدودیتهای اینترنتی راهکاری برای کاهش فعالیت در شبکه های اجتماعی مجازی پیشنهاد قدرت رسمی بوده است که با وجود فیلترشکن ها این محدودیت بدون تاثیر می باشد و تنها منجر به نگرش منفی در سطح داخلی و بین المللی به این راهکار می باشد

فرهنگ را شیوه زندگی گروهی تعریف می کنند. آداب و رسومی که گروهی از مردم به آن باور دارند و آن را از منابع اجتماعی شدن مانند خانواده و مدرسه و گروه های دوستان یاد گرفته اند. حال اگر رفتارها و هنجارهایی که در شبکه های اجتماعی مجازی تولید، بازنمایی و منتشر می شود را نوعی فرهنگ تلقی کنیم در صورتی که از نوع منفی، خشونت آمیز و مخرب باشد (فحاشی در شبکه های اجتماعی، ترویج خشونت، تجاوز به حریم خصوص و ...) منجر به افول و  فروپاشی فرهنگی می شود که علایم و نشانه های آن در رسانه های مجازی در ایران وجود دارد. از سوی دیگر با توجه به مزایای بسیار شبکه های اجتماعی مجازی و یکی از عوامل توسعه یافتگی نمی توان آن را نادیده گرفت و ابزار های محدود کننده استفاده کرد.

حال تکلیف چیست. چگونه از جامعه شبکه ای باید استفاده نمود که به توسعه بویژه در بعد فرهنگی آن نایل آمد. شاه کلید این دوگانه توسعه افول و فروپاشی «مخاطب فعال و آموزش دیده» می باشد. زمانی که آموزش در سطوح ابتدایی در مدارس شروع شود و در رسانه ملی و کارگروهای غیر دولتی و انجمن ها توسعه و پرورش یابد، سواد رسانه ای گسترش می یابد. مخاطب دیگر منفعلانه هرچه در جامعه شبکه ای دریافت کند، نمی پذیرد و از رهگذر دانش و فرهنگ صحیح از شبکه های اجتماعی و مزایای آن بهره می برد. دیگر مخاطب در برابر حجم وسیع داده ها و اطلاعات دچار سردرگمی نخواهد شد. تشخیص می دهد به کدام صفحات مجازی اعتماد کند، چگونه ارتباط برقرار کند، اظهار نظر کند، چه چیزی را منتشر و چه چیزی را نادیده بگیرد. گام دوم باید در سطح کلان و ملی و از سوی متخصصین حوزه فرهنگ صورت گیرد و آن«تولید محتوا کابردی» می باشد که باید به نحوی صورت بگیرد که مخاطب را جذب کند و آن را بر محتوای که ناسازگار با فرهنگ بومی می باشد، ترجیح دهد. در این صورت توسعه فرهنگی حاصل می آید در غیر این صورت معایب و کژکارکردهای رسانه های مجازی مانند تخریب حریم خصوصی، سلیبریتی‏سازی، ترویج خشونت و  فحاشی و .... در عرصه عمومی عینیت می یابد، نظم عمومی مختل  و منجر به فروپاشی فرهنگی می شود.

 

ارسال نظر

  • نظرات حاوی توهین و هرگونه نسبت ناروا به اشخاص حقیقی و حقوقی منتشر نمی‌شود.
  • نظراتی که غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نمی‌شود.
5 + 2 =