وب سایت خبری تحلیلی هاناخبر

به گزارش هاناخبر ، در روزگاری که بخش بزرگی از تراکنش‌های مالی به صورت الکترونیکی انجام می‌شود، شاید تصور شود پول نقد دیگر نقش پررنگی در زندگی روزمره مردم ندارد. اما کافی است شهروندی برای پرداخت کرایه، خرید از یک فروشگاه کوچک یا انجام یک معامله روزمره به پول نقد نیاز داشته باشد تا با واقعیتی متفاوت روبه‌رو شود که این روزها بسیاری از شهروندان ارومیه آن را تجربه می‌کنند. مراجعه به چندین دستگاه خودپرداز و مشاهده پیام «عدم امکان پرداخت وجه» یا «موجودی کافی نیست» به بخشی از تجربه روزانه مردم تبدیل شده است.

در هفته‌های اخیر گلایه‌ها درباره خالی بودن عابربانک‌ها و دشواری دسترسی به اسکناس افزایش یافته است. بسیاری از شهروندان می‌گویند برای برداشت مبالغ نه‌چندان زیاد ناچارند چندین دستگاه خودپرداز را امتحان کنند و گاهی نیز دست خالی به خانه بازگردند. این وضعیت علاوه بر اتلاف وقت، نارضایتی عمومی را نیز افزایش داده است. گزارش‌های مشابهی از سایر شهرهای کشور نیز منتشر شده که از کمبود اسکناس در برخی دستگاه‌های خودپرداز حکایت دارد.

شهروندان ارومیه می‌گویند مشکل تنها به یک بانک یا یک نقطه از شهر محدود نیست. در برخی مناطق، دستگاه‌های خودپرداز یا فاقد موجودی هستند یا تنها خدمات غیرنقدی ارائه می‌کنند. بسیاری از مردم هنگام مراجعه به دستگاه‌ها با پیام‌های خطا مواجه می‌شوند و ناچارند به خیابان‌ها و محله‌های دیگر مراجعه کنند.

یکی از شهروندان می‌گوید برای برداشت مبلغی جهت پرداخت هزینه خدمات فنی، به چهار دستگاه خودپرداز مراجعه کرده اما هیچ‌کدام امکان پرداخت وجه نداشته‌اند. شهروند دیگری نیز معتقد است پیدا کردن دستگاهی که پول نقد داشته باشد، به یک شانس تبدیل شده است.

این در حالی است که ارومیه دارای تعداد قابل توجهی دستگاه خودپرداز در نقاط مختلف شهر است و از نظر تعداد تجهیزات بانکی با کمبود جدی مواجه نیست.

یکی دیگر از شهروندان ارومیه به موضوع جالبی اشاره می‌کند؛ اینکه با اتمام کار ساعت بانک‌ها،‌ کرکره خودپردازهای متصل به ساختمان بانک‌ها نیز پایین آمده و عملا خدماتی ارائه نمی‌دهند.

با وجود گسترش پرداخت‌های الکترونیکی، پول نقد همچنان بخشی جدایی‌ناپذیر از زندگی روزمره است. بسیاری از مشاغل خرد، دستفروشان، رانندگان و برخی فروشگاه‌ها همچنان دریافت وجه نقد را ترجیح می‌دهند. همچنین در برخی مواقع قطعی اینترنت یا اختلال در سامانه‌های پرداخت الکترونیکی باعث می‌شود شهروندان برای اطمینان بیشتر به همراه داشتن پول نقد را ضروری بدانند.

در چنین شرایطی، خالی بودن خودپردازها تنها یک مشکل بانکی نیست، بلکه می‌تواند بر روند عادی فعالیت‌های اقتصادی و اجتماعی نیز اثر بگذارد. زمانی که دسترسی به پول نقد دشوار می‌شود، خریدهای روزمره، پرداخت هزینه خدمات و حتی برخی معاملات کوچک با مشکل مواجه خواهند شد.

کارشناسان بانکی دلایل مختلفی را برای این وضعیت مطرح می‌کنند. برخی معتقدند افزایش تقاضا برای نگهداری پول نقد در خانه‌ها، حجم اسکناس موجود در چرخه بانکی را کاهش داده است. از سوی دیگر، اختلالات مقطعی در سامانه‌های بانکی و نگرانی مردم از دسترسی به خدمات الکترونیکی، باعث شده تقاضا برای برداشت پول نقد افزایش پیدا کند.

برخی کارشناسان همچنین به هزینه بالای چاپ اسکناس اشاره می‌کنند. به گفته آنان تولید و توزیع اسکناس هزینه‌های قابل توجهی برای شبکه بانکی به همراه دارد و همین موضوع مدیریت منابع نقدی را با چالش روبه‌رو کرده است. علاوه بر این کاهش بازگشت پول نقد از سوی برخی کسبه و اصناف به بانک‌ها نیز از عواملی است که می‌تواند کمبود اسکناس در خودپردازها را تشدید کند.

خالی بودن دستگاه‌های خودپرداز شاید در نگاه نخست مسئله‌ای ساده به نظر برسد اما تداوم آن می‌تواند پیامدهای گسترده‌تری داشته باشد. نخستین نتیجه این وضعیت، کاهش رضایت شهروندان از خدمات بانکی است. مردم انتظار دارند هر زمان که به پول خود نیاز دارند، بتوانند بدون دردسر به آن دسترسی پیدا کنند.

از سوی دیگر صف‌های طولانی مقابل معدود دستگاه‌های دارای موجودی، موجب اتلاف وقت شهروندان و افزایش ترافیک در برخی نقاط شهری می‌شود. همچنین برخی کسب‌وکارهای کوچک که بخشی از درآمد خود را به صورت نقدی دریافت می‌کنند، از کاهش گردش پول نقد در بازار گلایه دارند.

کارشناسان اقتصادی معتقدند دسترسی آسان به منابع مالی شخصی یکی از عوامل مهم اعتماد عمومی به نظام بانکی است و هرگونه اختلال در این زمینه می‌تواند نگرانی‌هایی را در میان مردم ایجاد کند.

شهروندان ارومیه انتظار دارند بانک‌ها با مدیریت بهتر منابع نقدی و شارژ به‌موقع دستگاه‌های خودپرداز، از تکرار این وضعیت جلوگیری کنند. بسیاری معتقدند اگرچه استفاده از ابزارهای الکترونیکی افزایش یافته اما هنوز نمی‌توان نقش پول نقد را نادیده گرفت.

به نظر می‌رسد رفع این مشکل نیازمند برنامه‌ریزی دقیق‌تر برای توزیع اسکناس، نظارت مستمر بر عملکرد دستگاه‌های خودپرداز و اطلاع‌رسانی شفاف به مردم است. تا آن زمان، بسیاری از شهروندان ارومیه همچنان ناچار خواهند بود برای یافتن یک خودپرداز دارای موجودی، از خیابانی به خیابان دیگر بروند، روایتی که این روزها به تجربه‌ای مشترک برای بسیاری از مردم شهر تبدیل شده است.